Czym są pliki cookies  Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Grunty inwestycyjne dla biznesu

Ceny gruntów pod projekty magazynowe ustablizowały się

     
wielkość tekstu: zmniejsz wielkość czcionki
Renata Osiecka, partner zarządzający w Axi Immo
Renata Osiecka, partner zarządzający w Axi Immo

Z Renatą Osiecką, partnerem zarządzającą w Axi Immo, rozmawia Marta Śniegocka. 

W raporcie Axi Immo na temat rynku magazynowo-logistycznego podkreślali Państwo znaczenie bliskości dróg, a w szczególności autostrad, w atrakcyjności terenów pod inwestycje magazynowe. Czy działki nie leżące w pobliżu autostrad mają obecnie szansę na zainteresowanie ze strony sektora magazynowo-logistycznego?

Czynnik kluczowy dla firm logistycznych to jednak lokalizacja w pobliżu głównych węzłów komunikacyjnych kraju. Uniwersalna lokalizacja pozwala operatorowi logistycznemu na optymalizację procesu i zwiększa efektywność w obsłudze klienta. Działki inwestycyjne w lokalizacjach oddalonych od głównych szlaków drogowych mogę znaleźć nabywców, ale bardziej wśród firm produkcyjnych tzw. end-userów, dla których często czynnikiem ważniejszym jest dostępność i koszty wykwalifikowanych pracowników, niż sama lokalizacja blisko głównych węzłów komunikacyjnych.

Od lat to Górny Śląsk i okolice Warszawy są najbardziej popularne wśród inwestorów. W związku ze zmniejszającą się podażą, jakie lokalizacje mają szanse na rozkwit w najbliższych latach?

W najbliższym czasie na dalszy rozwój mają szansę lokalizacje w południowej i zachodniej Polsce wzdłuż autostrady A4 i A2. Obecnie największym zainteresowaniem inwestorów zagranicznych cieszy się Wrocław i okolice wzdłuż A4, autostradowej obwodnicy Wrocławia S8 i drogi krajowej nr 8 w kierunku Warszawy. Ważną lokalizacją dla sektora magazynowo-logistycznego nadal pozostaje Poznań i okolice, zwłaszcza tereny inwestycyjne w gminach: Kórnik, Niepruszewo czy Tarnowo Podgórne (wzdłuż A2 i S11, S5).  

W Polsce Centralnej najbardziej popularne są działki w gminie Stryków (skrzyżowanie A2 i A1), jednak ze względu na zmniejszającą się podaż, ceny zaczną powoli rosnąć. Może to być szansą dla gmin, gdzie obecnie trwają prace nad kolejnymi odcinkami A1 i S8 tj. Pabianice, węzeł „Brzeziny”, „Tuszyn”, „Romanów” po wschodniej stronie Łodzi oraz Piotrków Trybunalski. W perspektywie kilku lat powinny również zyskać lokalizacje na wschód od Krakowa oraz gminy wokół Rzeszowa. Autostrada A4 na wschód stworzy dogodne perspektywy do zwiększenia wymiany handlowej z Ukrainą i Rosją.

 A jakie planowane inwestycje infrastrukturalne (drogowe i kolejowe) będą miały największy wpływ na rynek magazynowo-logistyczny w ciągu kolejnych 5 lat?

Dla sektora magazynowo-logistycznego kluczowe są inwestycje w infrastrukturę drogową. Rozwój kolei na razie ma znaczenie drugoplanowe, ze względu na powolny rozwój logistyki multimodalnej w Polsce. Najważniejsze inwestycje drogowe, które będą miały największy wpływ na rynek magazynowo-logistyczny to: kolejne odcinki autostrady A1. Będą one szczególnie ważne dla dalszego rozwoju Polski Centralnej, jako jednego z głównych regionów logistycznych kraju. Dla Polski południowej najważniejsza jest budowa kolejnych odcinków A4 w kierunku wschodnim. Inwestycja może pozytywnie wpłynąć na rozwoj gmin położonych na wschód od Krakowa i wokół Rzeszowa. Ważnym węzłem komunikacyjnym, który skróci odległość pomiędzy Warszawą a Wrocławiem będzie droga ekspresowa S8.

Jakie czynniki, poza lokalizacją, mają największy wpływ na wartość działki?

Lokalizacja jest dla sektora powierzchni magazynowo-logistycznych czynnikiem kluczowym, który w dużej mirze decyduje o cenie gruntu. Jednak, w obecnej sytuacji nadpodaży ważne czynniki, które wpływają na cenę działki to: właściwe przygotowanie terenu pod względem prawnym (uregulowana kwestia własności), planistycznym i infrastrukturalnym. Ponadto, nie bez znaczenia jest komunikacja z działką, dobre drogi dojazdowe do głównych szlaków komunikacyjnych i samej działki. Dziś z właścicielami prywatnymi konkurują inwestorzy instytucjonalni, gminy, strefy ekonomiczne, co powoduje, że w/w elementy stają się obowiązkowym standardem.

Czym różnią się tereny inwestycyjne kupowane pod inwestycje logistyczno-magazynowe od tych pod inwestycje produkcyjne?

Inwestorzy zainteresowani terenami pod projekty produkcyjne przy wyborze lokalizacji zwracają uwagę na dostępność pracowników i koszty ich zatrudnienia oraz łatwość dojazdu z najbliższego ośrodka miejskiego na teren inwestycji (dostępność komunikacji miejskiej), są to czynniki często ważniejsze niż lokalizacja względem głównych węzłów komunikacyjnych. Ponadto, projekty produkcyjne często mają podwyższone wymagania względem infrastruktury towarzyszącej. Dostęp do wszystkich mediów, z często niestandardowymi parametrami jest bardzo ważny dla przyszłej produkcji. Tereny w specjalnych strefach ekonomicznych też są częściej preferowane przez inwestorów produkcyjnych, ze względu na ulgi podatkowe dostępne w długoterminowej perspektywie inwestycyjnej.

W przypadku projektów logistyczno-magazynowych najważniejsza jest lokalizacja, blisko głównych węzłów komunikacyjnych. Firmy logistyczne nie są zainteresowane inwestowaniem w strefach ze względu na krótkoterminowe kontrakty, brak możliwości skorzystania z ulg, jakie oferują strefy.  Projekty logistyczne są bardziej standardowe, przygotowywane tak, aby w miarę potrzeb elastycznie przystosować projekt do potrzeb konkretnego klienta. Operatorzy logistyczni dużo częściej preferują wynajem gotowych obiektów, niż własne inwestycje.

Jak wyglądają obecnie ceny terenów pod inwestycje i czy będą jeszcze rosnąć?

Obecnie ceny gruntów inwestycyjnych pod projekty magazynowe ustabilizowały się, po serii spadków, która trwała od kryzysu w 2008 r. Średnia cena gruntu pod inwestycję przemysłową w lokalizacji uznawanej za dobrą do organizacji operacji logistycznych to 130-160 zł za mkw.  Średnie ceny gruntów pod inwestycje przemysłowe nie powinny rosnąc w najbliższym roku. Związane jest to z wysoką podażą w większości regionów oraz mniejszym zapotrzebowaniem ze strony deweloperów. Większość inwestorów kupuje działki o areale 5 do 10 ha, pod realizację konkretnych projektów. Zakupy po kilkanaście lub kilkadziesiąt hektarów nie występują.

Gdzie ceny są najwyższe?


Najwyższe ceny gruntów inwestycyjnych pod projekty przemysłowe są w Warszawie. Na Okęciu za mkw. grunty przemysłowego trzeba zapłacić ok. 450-600 zł. Po drugiej stronie Wisły, w dzielnicach Targówek Przemysłowy czy Żerań – 350-400 zł mkw.  W okolicach Warszawy ceny są dużo niższe – Błonie: 100-120 zł/mkw., Pruszków: 150-180 zł/mkw.

A jak kształtują się ceny na równie atrakcyjnym Śląsku i w Polsce centralnej?

W przypadku Górnego Śląska ceny są na poziomie powyżej średniej krajowe 160-180 zł/mkw. (lokalizacje przy węźle Sośnica oraz przy skrzyżowaniu S1 z A4). Wynika to z mniejszej podaży, ze względu na gęstą zabudowę oraz wykluczenie znacznych obszarów z powodu szkód górniczych lub zanieczyszczenia gruntów.  W Polsce Centralnej występuje dość duże różnice cenowe w zależności od subregionu. W okolicach Strykowa, cena za mkw. ok. 150-170 zł.  W Łodzi i okolicach występuje duża podaż, inwestorzy mają bardzo szeroki wybór ofert, często tzw. brownfieldów, ale ceny są wysokie 180-200 zł/mkw. Natomiast dobrej jakości grunty pod projekty industrialne w niskiej cenie można kupić w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie średnia cena za mkw. nie przekracza 50-70 zł.  Rynkiem z dużym potencjałem jest Wrocław. W ostatnich latach duże zmiany w infrastrukturze spowodowały, że jest to region najczęściej preferowany przez inwestorów. Bliskość granicy z Niemcami i Czechami, autostrada i autostradowa obwodnica Wrocławia, duży rynek pracy sprawiają, że po kilku latach przestoju grunty inwestycyjne na nowo zyskują na atrakcyjności. W regionie występuje duża podaż terenów przygotowanych pod inwestycje, w dobrych lokalizacjach i o dobrej komunikacji. Przez ostatnie lata ceny były mocno wywindowane, na poziomie 180 - 400 zł. Obecnie nieco spadły i utrzymują się na poziomie powyżej średniej krajowej tj. 150 - 200 zł za mkw.  Podobnie, dzięki autostradzie A2 zyskał Poznań i okolice. W regionie występuje duża podaż dobrej jakości gruntów. Średnia cena transakcyjna to: ok. 150-180 zł/mkw.

Czy jest szansa na zwiększone zainteresowanie działkami?

W najbliższych miesiącach raczej nie powinniśmy spodziewać się znaczącego wzrostu popytu na działki inwestycyjne w sektorze. Jednak niski współczynnik powierzchni niewynajętej w wybranych regionach magazynowo-logistycznych kraju, może w przyszłym roku skutkować nowymi inwestycjami. Ponadto, dość duże zainteresowanie zagranicznych inwestorów zwłaszcza terenami w południowej Polsce wzdłuż autostrady A4 może doprowadzić do wzrostu popytu. Ceny raczej nie spadną, pozostaną na podobnym poziomie, jak w tym roku.

© Wszystkie prawa zastrzeżone
Żadna część jak i całość utworów zawartych w serwisie nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętą digitalizacją, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody D&B Partners S.C. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody D&B Partners S.C. lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie. Zapytaj o licencję na publikację (biuro@terenyinwestycyjne.info)

Czytaj podobne

Dodaj komentarz

Zaloguj się, by skomentować
Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się
  • Wszystkie
  • Grunty
  • Lokale użytkowe
  • Praca
 
 
Pomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., 76-200 Słupsk, ul. Obrońców Wybrzeża 2 
tel. (0-59) 841 28 92, fax. (0-59) 841 32 6, działająca jako Zarządzający Słupską Specjalną Strefą Ekonomiczną zaprasza do I przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka nr 9/9 
o pow. 10.776 m2, położonej w obrębie 9 przy ul. Narutowicza w Szczecinku, przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz usług, 
KW nr KO1I/00042158/0. Powyższa działka stanowi własność Miasta Szczecinka i położona jest na terenie Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej – Podstrefa „Szczecinek”.   Cena wywoławcza netto 490.000,00 zł Postąpienie minimalne 4.900,00 zł Wadium 49.000,00 zł Do ceny netto uzyskanej w przetargu doliczone zostanie 23% podatku VAT. Nieruchomość wolna jest od wszelkiego rodzaju obciążeń i praw osób trzecich. Przetarg  na sprzedaż ww. nieruchomości zostanie przeprowadzony w dniu 
27 marca 2018 r. o godz. 11-tej w siedzibie Urzędu Miasta Szczecinka przy Placu Wolności 13 w sali nr 104.  Osoby zainteresowane winny dokonać wpłaty wadium na konto Miasta Szczecinek numer 71 8566 1042 0001 2250 2000 0002 w Bałtyckim Banku Spółdzielczym w Darłowie O/Szczecinek w taki sposób, aby na koncie Miasta wpłata znalazła się najpóźniej w dniu 23 marca 2018 r. Warunkiem udziału w przetargu jest przedłożenie komisji przetargowej dowodu wniesienia wadium. Do przetargu mogą przystąpić osoby fizyczne i prawne: - osoba fizyczna będąca uczestnikiem przetargu, winna stawić się w terminie i miejscu przetargu osobiście i przedłożyć komisji przetargowej dokument tożsamości. Dopuszcza się uczestnictwo w przetargu pełnomocnika takiej osoby za okazaniem dokumentu tożsamości i oryginału pełnomocnictwa sporządzonego notarialnie, upoważniającego do uczestnictwa w przetargu. W sytuacji, gdy nieruchomość nabywana będzie w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej, a w przetargu uczestniczy jeden z małżonków, konieczne jest  przedłożenie pisemnej zgody (oryginał) współmałżonka lub złożenie do protokołu oświadczenia osoby przystępującej do przetargu o wyrażeniu zgody małżonka na nabycie nieruchomości ze środków pochodzących z majątku wspólnego; W przypadku rozdzielności majątkowej, na wpłacie winny znajdować się imiona i nazwiska wszystkich osób nabywających nieruchomość; Powyższe dotyczy również osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. - spółki cywilne uczestniczące w przetargu winny być reprezentowane w terminie i miejscu przetargu przez wspólnika dysponującego dokumentem tożsamości i oryginałem pełnomocnictwa notarialnego do uczestnictwa w przetargu, udzielonego przez wszystkich wspólników. Dopuszcza się uczestnictwo w przetargu pełnomocnika spółki cywilnej posiadającego dowód tożsamości i oryginał pełnomocnictwa sporządzonego notarialnie udzielonego przez wszystkich wspólników spółki cywilnej; - podmiot podlegający wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego będący uczestnikiem przetargu, reprezentowany jest przez osobę lub osoby umocowane do zaciągania zobowiązań w jego imieniu zgodnie z zapisami w Krajowym Rejestrze Sądowym. Osoba ta lub osoby winny stawić się w terminie i miejscu przetargu osobiście z dokumentem tożsamości. Dopuszcza się uczestnictwo w przetargu pełnomocnika podmiotu podlegającego wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego za okazaniem dowodu tożsamości i oryginału pełnomocnictwa sporządzonego notarialnie do uczestnictwa w przetargu udzielonego przez osobę lub osoby umocowane do zaciągania zobowiązań w imieniu tego podmiotu, zgodnie z zapisami w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przy wpłacie wadium, na dowodzie wpłaty należy określić nieruchomość poprzez podanie numeru działki i obrębu ewidencyjnego. Za datę wniesienia wadium uważa się datę wpływu środków pieniężnych na rachunek Miasta Szczecinek. Wniesione wadium przez uczestnika, który przetarg wygra zalicza się na poczet ceny nabycia nieruchomości. Cena nieruchomości osiągnięta w przetargu płatna jest jednorazowo przed zawarciem umowy notarialnej. Nabywca nieruchomości ponosi wszelkie koszty związane z nabyciem nieruchomości. Zawiadomienie o miejscu i terminie zawarcia umowy notarialnej nastąpi w ciągu 21 dni od dnia rozstrzygnięcia przetargu. Jeżeli osoba ustalona jako nabywca nieruchomości nie stawi się bez usprawiedliwienia do zawarcia umowy, wpłacone wadium nie podlega zwrotowi. Bliższych informacji udziela się w Wydziale Nieruchomości Urzędu Miasta Szczecinka pok. nr 203 (II p.) lub telefonicznie pod numerem (0-94) 371-41-41 (40). Ogłoszenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Pomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego  S.A. Słupsk ul. Obrońców Wybrzeża 2 , na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta Szczecinek ul. Plac Wolności 13. Ponadto ogłoszenie opublikowano na stronach internetowych : www.szczecinek.pl , www.bip.szczecinek.pl , www.sse.słupsk.pl oraz w Pulsie Biznesu. www.sse.slupsk.pl
 
 
Pomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., 76-200 Słupsk, ul. Obrońców Wybrzeża 2, tel. (0-59) 841 28 92, fax. (0-59) 841 32 61, działająca jako Zarządzający Słupską Specjalną Strefą Ekonomiczną zaprasza do przetargu łącznego mającego na celu wyłonienie przedsiębiorcy, który uzyska zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej – Podstrefa „Lębork” oraz nabędzie nieruchomość, na której będzie prowadzona działalność gospodarcza. W skład mienia objętego przetargiem wchodzą następujące nieruchomości stanowiące własność Miasta Lęborka:   Nieruchomości gruntowe położone są w obrębie 14 miasta Lęborka, w rejonie ulic Wileńskiej, Granicznej, Korzennej, wchodzących w skład obszaru osiedla „Lębork- Wschód”, uregulowane w księdze wieczystej SL1L/00014914/4. Nieruchomości przeznaczone są pod funkcje przemysłowe i usługowe, zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego osiedla „Lębork- Wschód”, zatwierdzonego uchwałą  Nr LX-514/2010 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 10 listopada 2010r., zmienionego uchwałą Nr XXII-334/2016 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 15 grudnia 2016r.    Na terenie działek 299/8 i 282/13 usytuowane są napowietrzne linie elektroenergetyczne, w tym SN 15 kV. Do czasu przebudowy (np. skablowania) linii SN 15 kV lub likwidacji, w sąsiedztwie linii obowiązuje strefa ograniczeń dla wysokości zagospodarowania i lokalizacji obiektów na stały pobyt ludzi. Szerokość strefy wynosi 14m, tj. po 7m na każdą stronę od osi słupów. W tej strefie wysokość zagospodarowania i  usytuowanie obiektów na stały pobyt ludzi należy uzgodnić z właściwym gestorem sieci energetycznej średniego napięcia. Podłączenie nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej nastąpi na koszt nabywcy po uzgodnieniu i na warunkach ustalonych z właścicielami sieci. Zgodnie z ewidencją gruntów  i budynków nieruchomości stanowią użytek Bp. Na nieruchomościach rosną drzewa, samosiejki, których ewentualne usunięcie nie powinno naruszać obowiązujących przepisów prawa. Teren położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych. Ustala się obowiązek przeprowadzenia dla wszystkich inwestycji lokalizowanych w strefie badań archeologicznych w formie nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi, prowadzonego w trakcie realizacji inwestycji, po zakończeniu których teren może być trwale zainwestowany.         Do ceny netto uzyskanej w przetargu doliczone zostanie 23% podatku VAT. Nieruchomości wolne są od wszelkiego rodzaju obciążeń. Warunki udziału w przetargu: 1. Wykupienie „Specyfikacji istotnych warunków przetargu” za cenę 8.000 PLN + 23% VAT. Specyfikację można otrzymać w siedzibie PARR S.A., od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-15.30, po uprzednim wpłaceniu w/w kwoty na rachunek Pomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Banku ALIOR BANK S.A. 07 2490 0005 0000 4600 5060 1029 .   2. Szczegółowe informacje dotyczące przetargu można uzyskać w siedzibie PARR S.A. , od poniedziałku do piątku w godz. 800-1500  (tel. 59 840 11 74). 3. Wniesienie do dnia 15 marca 2018 roku wadium w formie pieniężnej w wyżej określonej wysokości na konto Gminy Miasta Lębork numer 04 2030 0045 1110 0000 0220 5910 Bank Gospodarki Żywnościowej BNP Paribas S.A.  w taki sposób, aby na koncie Miasta wpłata znalazła się najpóźniej w dniu 15 marca 2018 roku. 4. Oferty w zamkniętej kopercie należy składać w siedzibie PARR S.A w Słupsku w terminie do dnia 19 marca 2018 roku do godz. 15.00. Ich otwarcie nastąpi podczas części jawnej przetargu w dniu 20 marca 2018 roku w sali nr 101 Urzędu Miasta w Lęborku o godz. 10.00. 5. Oferty podlegają ocenie Komisji Przetargowej w oparciu o kryteria określone w „Specyfikacji istotnych warunków przetargu”.   6. Oferowana cena nabycia nie może być niższa niż cena wywoławcza powiększona o  postąpienie minimalne wynoszące 1% ceny wywoławczej. 7. O terminie podpisania aktu notarialnego zwycięzca przetargu zostanie zawiadomiony najpóźniej w ciągu 21 dni od dnia rozstrzygnięcia przetargu. Wyznaczony termin nie może być krótszy niż 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. 8. Wpłacone wadium przez uczestnika, który przetarg wygra, zostanie zaliczone na poczet ceny nabycia. Pozostałym uczestnikom przetargu wadium zwraca się w ciągu 3 dni. Jeżeli osoba ustalona jako nabywca nieruchomości nie przystąpi bez usprawiedliwienia w oznaczonym terminie do umowy notarialnej organizator przetargu może odstąpić od zawarcia umowy, a wpłacone wadium nie podlega zwrotowi. 9. Nabywca nieruchomości ponosi koszty notarialne i sądowe związane z zawarciem  umowy sprzedaży. 10. Ustalona w przetargu cena nabycia nieruchomości będzie podlegała zapłacie najpóźniej do dnia spisania aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży. 11. O wyniku  przetargu uczestnicy przetargu zostaną zawiadomieni  w terminie 3 dni od daty zamknięcia przetargu. 12. Do przetargu dopuszczone zostaną osoby fizyczne lub prawne, które wpłacą wadium w wyznaczonym terminie, złożą pisemną ofertę, stawią się na przetarg osobiście lub w ich imieniu stawią się ich pełnomocnicy, okazujący się stosownym pełnomocnictwem, sporządzonym w formie aktu notarialnego lub w innej formie z potwierdzeniem zgodności podpisów przez notariusza. W  przypadku osób prawnych dodatkowo dokumentami określonymi przepisami prawa, uprawniającymi do wzięcia udziału w przetargu, przedłożą komisji przetargowej dowód stwierdzający tożsamość. 13. Komisji przetargowej przysługuje prawo zamknięcia przetargu, bez wybrania którejkolwiek z ofert. Ogłoszenie zostało wywieszone w języku polskim i angielskim  na tablicy ogłoszeń w siedzibie PARR S.A. Słupsk ul. Obrońców Wybrzeża 2, ponadto na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta Lęborka ul. Armii Krajowej 14.  Ogłoszenie opublikowano na stronach internetowych :  www.lebork.pl,  www.bip.um.lebork.pl, www.sse.słupsk.pl oraz w Gazecie Wyborczej.   

Okladka_Magazyn

Investment Areas info Magazine
grudzień 2017
OTWÓRZ PDF

 

Najnowsze ogłoszenia

TERENY INWESTYCYJNE - PREZENTACJE OFERENTÓW